Joseph en Aizaak

 

Vorig weekend zat ik er stevig doorheen, mijn medicijnen waren weer veranderd en dat ging gepaard met een enorme somberheid. Ik overwoog serieus het bijltje erbij neer te gooien als schrijver bij gebrek aan aandacht in de media. Een mens vergeet snel.

 

Zo was ik de paginagrote besprekingen van ouder werk in Trouw en de NRC vergeten. Ik was de keren vergeten dat ik in literaire programma’s te zien ben geweest op de televisie. Ook was ik de talrijke radio-interviews vergeten. Vergeten dat ik tot twee keer toe met paginagrote interviews in Vlaamse kranten en tijdschriften verscheen. Vergeten dat er een interview van meerdere pagina’s in de Volkskrant gestaan heeft. Ook vergeten dat onlangs Erik Dijkstra in een podcast over boeken over mijn laatste zei dat die tot de beste Nederlandstalige boeken van de laatste vijftig jaar  behoorde.

 

Wat ik dan wel onthoud zijn de zure en negatieve stukjes die over mijn werk in de media verschenen. Krenkingen slijten langzamer dan complimenten.

 

Ik heb me herpakt. Ik was er eindelijk toe aan het boek Perlefter van Joseph Roth te lezen, uitgegeven door mijn oude uitgever en vriend Martien Frijns. En wat weer een prachtig vormgegeven boek. Tot mijn verbazing zag ik dat Nienke Beeking de eindredactie had gedaan. Zij deed ook de eindredactie van mijn Ik ben Aizaak, en ik durf gerust te stellen dat zij met haar werk mijn boek naar een hoger plan heeft getild.

 

Nu was het zo dat één van de redacteuren van mijn huidige uitgever Thomas Rap bij eerste lezing het manuscript van Aizaak vergeleek met Joseph Roth. Ik voelde me vereerd, maar het was toeval. Wellicht komt dat omdat ik erg hou van de Midden-Europese sfeer van het oude Habsburgse Oostenrijk. Die zou ik willen omschrijven als lichtvoetige zwaarte. Wie denkt dat dit een tegenstelling is, moet maar eens gaan rondreizen in Bohemen en Praag, Hongarije en Boedapest, Kroatië en Zagreb. Ik ben daar geweest. Ik ben ook in Oostenrijk geweest, maar Wenen heb ik nooit bezocht. Wellicht in de toekomst.

 

Joseph Roth zijn wereld ligt  in het vooroorlogse Duitsland, België, Frankrijk en Nederland en hij is van oorsprong een Gallicische jood. Ook in Galicië ben ik geweest, om aldaar het oude joodse leven te bestuderen. Daar is weinig van over en de huidige bewoners exploiteren schaamteloos de Holocaust. Vanuit Krakow gaan er talrijke excursies naar Auschwitz en erg smaakvol is het allemaal niet.

 

Joseph Roth heeft zich vlak voor de oorlog doodgedronken. Was dit uit wanhoop over het Naziregime of was hij een genetische alcoholist? Ik ben dat laatste, hoewel ik al bijna twintig jaar droog sta. Maar ik heb in het verleden zoveel gedronken dat mijn gezondheid een heikel punt is.

 

Perlefter is van een zeldzame schoonheid, hoewel het een nauwelijks geredigeerd onaf manuscript betreft. Dit boek gaf mij weer moed. Het gaat niet om aandacht of verkoopcijfers, het gaat erom dat je dingen maakt die jezelf waardevol vindt. Ik ben, zoals mijn regelmatige lezers weten, wars van enige vorm van epigonisme, maar toch lid geworden van het Joseph Roth Genootschap.

 

Ik heb geen bucketlist, maar mocht ik die nog krijgen dan staat alles lezen van Joseph Roth er op.

 

© Lammert Voos