Beeldtaal

 Een aantal jaar geleden begon ik deze blog om vooral over kunst te schrijven, maar reeds na drie afleveringen kwam ik tot de conclusie dat ik daar geen reet van afweet. Daarom kocht ik het boek The Story of Art van E.H.Gombrich. Een aantal van mijn vrienden die de kunstacademie hadden gedaan, moesten dit boek tijdens hun opleiding lezen, dus dacht ik dat het wel snor zat. Ik had evenwel geen rekening gehouden met mijn moeizame verhouding tot het fenomeen verplichting. Nu had ik mezelf deze verplichting opgelegd, maar toch kwam ik vooralsnog niet verder dan pagina 94, bij de oude Grieken. Ik zeulde het boek mee op onze reizen van Duitsland tot Spanje en Portugal, maar verder dan het oude Griekenland kwam ik nooit.

 

Ik heb geen kennis, maar wel een smaak en een verleden. Ik werd een liefhebber van de kunst van Malevitsj en aldus kwam ik in aanraking met het Suprematisme (Zie Wikipedia) en het werk van El Lissitzky. Ik zag diens werk Versla de witten met de rode wig. Maar dat was toch die button die wij punkers vroeger droegen? Want wij waren anarchisten en zo’n beetje tegen alles wat wij niet waren. El Lissitzky was een Communist en absoluut geen Anarchist. Wisten wij in onze naïviteit veel? Wisten wij veel dat de Bolsjewieken (lees: Communisten) tijdens de Russische burgeroorlog de anarchisten en socialisten liquideerden? En dat Stalin enige decennia later dit nog eens dunnetjes overdeed tijdens de Spaanse burgeroorlog waardoor uiteindelijk Franco aan de macht kwam. Tijdens mijn eigen burgeroorlog in voormalig Joegoslavië verdwenen mijn laatste restjes anarchisme voorgoed.

 

El Lissitzky raakte bevriend met Theo van Doesburg, die aan de wieg stond van De Stijl. Die stroming is weer verwant aan het Russische Futurisme (niet te verwarren met het Italiaanse Futurisme) dat weer voortkwam uit het Suprematisme. Die kennis heb ik niet uit het boek van Gombrich, maar uit alle Russische literatuur uit begin vorige eeuw die ik gelezen heb en niet te vergeten het boek De avant-gardisten van de slavist Sjeng Scheijen. Ik vind die tijd erg interessant, omdat het een tijd van grote vernieuwing was, alles kon en mocht. Helaas werd de hoop van een vrije toekomst de grond ingeboord door zowel Stalin als Hitler, maar dat is een heel ander verhaal.

 

Ik zal nog wel even The Story of Art op onze reizen meeslepen, want ik weet nog steeds niet genoeg om een blog over kunst te schrijven. Eens zien of ik nog verder kom dan de oude Grieken.

 

Lammert Voos