Patrimonium

 

Als ik het verhaal van mijn moeder wil vertellen ontkom ik er niet aan om ook over mijn vader te vertellen. Dat levert ambivalente gevoelens op. Ik blijf het immer loyale kind, maar ben tegelijkertijd de volwassene die de harteloze en wrede daden ziet waar hij zich schuldig aan gemaakt heeft. Nu heb ik veel van de verhalen van hem uit tweede hand, maar zelf genoeg van hem meegemaakt om aan te nemen dat het meeste waar is.

            Mijn vaders vader was een klompenmaker die altijd dronken was. Volgens de verhalen misbruikte hij zijn kinderen en mishandelde hen en zijn vrouw. Mijn vader was het oudste kind en hij was mank. Het is nooit duidelijk geworden of hij bij zijn geboorte gevallen is of dat hij een heupziekte had. Hij bleef daar tot zijn dood zelf ook vaag over. Toch moest hij als kind tientallen kilometers in weer in wind lopen om bestelde klompen af te leveren. Hij werd door zijn vader van school gehaald omdat hij moest werken, hoewel de onderwijzer daar fel op tegen was, want hij kon goed leren.

            Naar mate mijn vader ouder werd, werd hij agressiever, hij was immers constant bezig te bewijzen dat hij als gehandicapte net zo goed als een ander was. Of juist beter. Veel mensen waren bang voor hem. Ik als kind ook en als volwassene heb ik nog lang gedroomd dat hij achter me aan zat. Maar mij heeft hij nooit geslagen, zijn blik en zijn woede waren genoeg om me een levenslang trauma te bezorgen. Temeer omdat ik hoorde en zag waar hij toe in staat was.

            Toen mijn moeder dement was vertelde ze de verzorgsters in het verpleeghuis dat ze mishandeld was en op haar veertiende verkracht door mijn vader en dat ze met hem moest trouwen. De verpleging vroeg ons of dat waar was en wij konden dat alleen maar bevestigen. Mijn moeder doorleefde iedere seconde in haar dementie al haar trauma’s en angsten opnieuw, hoewel ze al zesenveertig jaar bij hem weg was en hij al bijna twintig jaar dood was.

            Ooit heeft ze tegen mij gezegd dat ik eveneens het product van verkrachting was en dat ik qua karakter erg op hem leek. En hoewel ik het verleden achter me heb gelaten en daar tegenwoordig niet veel meer bij voel, zal ik het nooit vergeten. Een erfenis die tot aan mijn dood toe zal beklijven.

© Lammert Voos